Voor het foodblog event van januari vroeg Silke ons naar streekgerechten. Nu woon ik al jaren in Groningen, maar eigenlijk maak ik nooit Groninger streekgerechten. Ik moest zelfs een tijdje nadenken en kwam niet verder dan poffert en mosterdsoep. Daarom een streekgerecht uit mijn geboortestreek: balkenbrij.

Balkenbrij is een oud Nederlands gerecht gemaakt van bouillon, varkensvlees en (boekweit)meel. Traditioneel werd het met slachtafval  en soms zelfs bloed gemaakt. Er zijn meerdere verklaringen te vinden voor de naam. Op wikipedia staat dat het woord balkenbrij waarschijnlijk is afgeleid van brij van gebalchte. Dat wil zeggen de buikresten van een geslacht dier. ‘Balk’ en ‘balg’ is Oud-Nederlands voor ‘buik’.  Ergens anders las ik dat ze de brij in een theedoek aan een balk hingen om uit te lekken.

Nu staat het idee van bloed en slachtafval mij niet echt aan. Mijn schoonmoeder maakt echter al jaren zelf balkenbrij en met groot succes. Toen ik het recept kreeg, was ik blij te lezen dat er alleen bouillon en vetspek in gaat. De smaakmaker in balkenrij is rommelkruid, een mengsel van o.a. nootmuskaat, peper, kruidnagel en anijs.

Deze keer had ik heel wat moeite om de balkenbrij te laten slagen. Hij wilde niet voldoende stollen en bleef zacht in het midden. Het bleek dat ik hem tekort gekookt had. Nadat ik hem opnieuw doorgekookt had, was hij perfect. Gesneden in plakken en knapperig gebakken in een beetje boter, geserveerd op brood mét een lik mosterd. Mijn schoonfamilie verklaart mij voor gek. Volgens hen eet je balkenbrij met suiker, maar bij ons thuis eten we hem altijd met brood en mosterd. Een lokaal verschil.

Ingrediënten:
| bereidingstijd 1,5 uur | 1 cakevorm |
• 250 g boekweitmeel • 125 g vetspek • 100 g krenten • 1/2 el anijszaad • 1 el rommelkruid • 1/2 el suiker • 1 bouillonblokje

Bereiding:

Snijd het vetspek in hele kleine blokjes. Doe 1,25 l water in een pan. Voeg anijszaad, rommelkruid, suiker, krenten, spekblokjes en het bouillonblokje toe en breng het water aan de kook. Laat de bouillon met de deksel op de pan minimaal 1 uur koken op laag vuur. Voeg eventueel nog wat extra zout en een beetje peper toe.

Strooi het boekweitmeel in gedeeltes bij de bouillon, terwijl je goed blijft roeren. Gebruik eventueel een handmixer met deeghaken of gewoon een pollelepel. Het boekweitmeel moet gaan garen in de bouillon. Uiteindelijk wordt het mengsel zo dik dat de lepel rechtop blijft staan. Blijf het mengsel nog 5-10 minuten doorkoken terwijl je af en toe roert.

Doe de balkenbrij in een cakeblik of glazen schaal. Sla met een lepel op het deeg om luchtbellen eruit te slaan en strijk de bovenkant glad. Laat de balkenbrij afkoelen en kiep de balkenbrij om op keukenpapier en laat goed drogen. Je kunt de balkenbrij terug doen in de vorm met keukenpapier eromheen. Zo blijft de balkenbrij droog. Bewaar de balkenbrij maximaal een week in de koelkast.

Snijd de balkenbrij in plakken en bak hem knapperig in een beetje boter. Serveer op brood met suiker of mosterd.

Recept van An Barten